ÇAĞDAŞ AZƏRBAYCAN DİLİNİN PROBLEMLƏRİ
Anahtar Kelimeler:
Azərbaycan dili- millilik- ədəbi dil normaları- nitq mədəniyyəti- alınma sözlərÖz
Məqalədə müasir Azərbaycan dilində qarşılaşdığımız problemlər, onların yaranma səbəbləri və aradan qaldırılması yollarından bəhs edilir. Azərbaycan dilinin leksik, qrammatik və üslubi xüsusiyyətlərinə təsir göstərən mühüm amillərə (qloballaşma prosesi, informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı, xarici dillərin təsirinin güclənməsi və rəqəmsal ünsiyyətin genişlənməsi və s.) münasibət bildirilir. Tədqiqatda ədəbi dil normalarının qorunması, mediada və sosial şəbəkələrdə dil mədəniyyətinə diqqət edilməsi, alınma sözlərə aludəçiliyin tənqidi, terminoloji sistemin təkmilləşdirilməsi məsələləri ön plana çəkilir. Milli dilin inkişafı və qorunması müasir Azərbaycan dilçiliyinin, ölkədə və xaricdə yaşayan azərbaycanlıların əsas vəzifələrindən biri sayılır. Məqalədə göstərilir ki, Azərbaycan dilinin zəngin ifadə imkanlarından düzgün istifadə edilməli, dil normaları təbliğ olunmalı, cəmiyyətdə nitq mədəniyyəti yüksəldilməlidir. Bunun üçün ailələr, məktəblər, bütün vətəndaşlar, xüsusilə də ziyalılar məsuliyyət daşımalıdırlar.
Referanslar
1. Abdinova, R. H., & Hüseynova, N. V. (2021). Azərbaycan dili və nitq mədəniyyəti. Elm və Təhsil.
2. Abdullayeva, S. S. (2025). Azərbaycan dilində ərəb, fars, rus və Avropa mənşəli alınma sözlər. GDU-nun Elmi Xəbərlər,jurnalı, Fundamental, humanitar və təbiət elmləri seriyası, № 5, s.110–115. DOİ:10.30546/gdu.5.2025
3. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin. (2018, 1 noyabr). Azərbaycan dilinin saflığının qorunması və dövlət dilindən istifadənin daha da təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında fərman. https://edu.gov.az/az/esas-senedler/15661
4. Baioud, G., & Khuanuud, C. (2022). Linguistic purism as resistance to colonization. Journal of Sociolinguistics, 26(3), 315–334. https://doi.org/10.1111/josl.12548
5. Daniel, R. (2023). Standardization and vitality: The role of linguistic purism in preventing extinction. Language Problems and Language Planning, 47(2), 182–207. https://doi.org/10.1075/lplp.00105.dan
6. Hüseynov, S. S., & Qaracayeva, E. M. (2016). Azərbaycan dili və nitq mədəniyyəti. Elm və Təhsil.
7. Hosokawa, N. (2015). Nationalism and linguistic purism in contemporary Japan: National sentiment expressed through public attitudes towards foreignisms. Studies in Ethnicity and Nationalism, 15(1), 48–65. https://doi.org/10.1111/sena.12135
8. İsmayılova, X. C. (2022). Azərbaycan dilinin saflığının qorunması müasir cəmiyyətimizin ən ümdə tələbi kimi. Azərbaycan Respublikasının Təhsil İnstitutunun Elmi əsərləri, 89(1), 235–239. https://doi.org/10.5281/zenodo.6450192
9. Karamanoğlu mehmet bey'in fermanını nasıl anlamalıyız. http://www.ismailozmel.com/makaleler/karamanoglu-mehmet-beyin-fermanini-nasil-anlamaliyiz/39
10. Langer, N. (2012). Linguistic purism. In J. M. Hernández-Campoy & J. C. Conde-Silvestre (Eds.), The handbook of historical sociolinguistics. Wiley. https://doi.org/10.1002/9781118257227.ch33
11. Sadıqlı, A. (2011). Ümummilli lider Heydər Əliyev və Azərbaycan dili. Bakı: “Mütərcim” nəşriyyatı.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Horizon Çok Disiplinli Bilimsel Dergi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
