Məmmədcəfər Cəfərov yaradıcılığında Rus ədəbiyyatının tədqiqi
Anahtar Kelimeler:
Məmmədcəfər Cəfərov- rus ədəbiyyatı- realizm konsepsiyası- müqayisəli ədəbiyyatşünaslıq- Azərbaycan–rus ədəbi əlaqələriÖz
Bu məqalədə Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığının görkəmli nümayəndəsi Məmmədcəfər Cəfərovun yaradıcılığında rus ədəbiyyatının tədqiqi məsələləri sistemli şəkildə araşdırılır . Tədqiqatın əsas məqsədi alimin rus ədəbiyyatına dair elmi yanaşmasını, xüsusilə realizm konsepsiyasını və Azərbaycan–rus ədəbi əlaqələrinə münasibətini təhlil etməkdir. Bu məqsədə nail olmaq üçün alimin əsas əsərləri əsasında müqayisəli-analitik metoddan istifadə olunmuş, həmçinin müasir ədəbiyyatşünaslıq baxışları ilə paralellər aparılmışdır.
Araşdırma nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, Məmmədcəfər Cəfərov rus ədəbiyyatını yalnız təsir mənbəyi kimi deyil, ümumdünya ədəbi prosesinin ayrılmaz hissəsi kimi qiymətləndirmişdir. Onun realizm anlayışı gerçəkliyin obyektiv bədii inikası, insan və cəmiyyət münasibətlərinin dərin təhlili və ədəbiyyatlararası qarşılıqlı əlaqə prinsiplərinə əsaslanır. Eyni zamanda alim rus və Azərbaycan ədəbiyyatlarını müqayisəli şəkildə təhlil edərək onların paralel və qarşılıqlı inkişaf etdiyini elmi əsaslarla sübut etmişdir.
Nəticə etibarilə, Məmmədcəfər Cəfərovun elmi irsi Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığında realizm nəzəriyyəsinin formalaşmasına və ədəbiyyatlararası əlaqələrin öyrənilməsinə mühüm töhfə vermiş, müasir dövrdə də aktuallığını qoruyan metodoloji baza yaratmışdır.
Referanslar
1. Cəfərov, M. C. (1939). Rus ədəbiyyatı tarixi oçerkləri. Bakı: Azərnəşr. 248 s.
2. Cəfərov, M. C. (1969). Rus klassikləri. Bakı: Azərnəşr. 320 s.
3. Cəfərov, M. C. (1973). Seçilmiş əsərləri. Bakı: Yazıçı. 450 s.
4. Cəfərov, M. C. (1950–1960). XIX əsr rus ədəbiyyatı tarixi (3 cild). Bakı: Azərnəşr. I cild – 380 s.; II cild – 400 s.; III cild – 420 s.
5. Qənbərova, N. (2024). Akademik Məmməd Cəfər Cəfərovun ədəbi-nəzəri görüşləri (Avtoreferat). Bakı. 30 s. https://aak.gov.az/upload/dissertasion/filologiya_elml_ri/Nuride_Qenberova___avtoreferat_azerbaycan_dilinde.pdf
6. Həbibbəyli, İ. (2023). Akademik Məmməd Cəfər Cəfərov – ədəbiyyat nəzəriyyəçisi. 22 s.
7. Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi (AZƏRTAC). (2023). Akademik Məmməd Cəfər Cəfərovun monoqrafiyaları aktuallığını bu gün də saxlayan əvəzsiz mənbələrdir.
8. Hashimov Hasangulu, A. (2025). Socio-political reality in historical narratives about the Karabakh khanate. Revista Universidad y Sociedad, 17(4).
9. Valiyev, E. A. (2019). Morphemes which create verb and adjective in Muhammad Fuzuli’s poetry. Актуальні питання гуманітарних наук,(25), 69-72.
10. Babazade, Z. (2025). İslam dinində humanizmin: əsaslari, tarixi tətbiqləri və müasir perspektivlər. Global Spectrum of Research and Humanities, 2(5), 21-29.
11. Askerova, K. (2023). The role of modern semantic theories in the teaching and learning process (based on German materials). JETT, 14(1), 167-177.
