Vergilərin planlaşdırması və vergi dərəcələrinin müasir vəziyyəti
Anahtar Kelimeler:
Vergi- vergi dərəcələri- vergi mexanizmi- iqtisadi sistem- vergi planlaşdırmasıÖz
Məqalədə vergilərin planlaşdırılması və vergi dərəcələrinin müasir vəziyyəti iqtisadi və hüquqi baxımdan geniş şəkildə təhlil edilmişdir. Araşdırmanın əsas məqsədi vergi planlaşdırılmasının iqtisadi subyektlərin maliyyə fəaliyyətinə təsirini, vergi dərəcələrinin iqtisadi inkişafda rolunu və müasir vergi sistemlərinin əsas xüsusiyyətlərini müəyyən etməkdən ibarətdir. Tədqiqat zamanı nəzəri təhlil, müqayisəli yanaşma, SVOT təhlili və beynəlxalq təcrübənin müqayisəsi metodlarından istifadə olunmuşdur. Müəyyən edilmişdir ki, vergi planlaşdırılması müəssisələrin maliyyə resurslarından daha səmərəli istifadə etməsinə, vergi yükünün optimallaşdırılmasına və investisiya imkanlarının genişlənməsinə şərait yaradır. Eyni zamanda, vergi qanunvericiliyinin sabitliyi, vergi dərəcələrinin optimal müəyyənləşdirilməsi, vergi inzibatçılığı və rəqəmsallaşma vergi uyğunluğuna birbaşa təsir göstərir. Məqalədə inkişaf etmiş və inkişaf etməkdə olan ölkələrin vergi sistemləri müqayisə edilmiş, proqressiv və düz vergi modellərinin üstünlükləri təhlil olunmuşdur. Rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı, elektron ticarət və kriptovalyutaların yayılması vergi planlaşdırılmasında yeni çağırışlar yaratmışdır. Nəticədə müəyyən edilmişdir ki, səmərəli vergi siyasəti və optimal vergi yükü iqtisadi artımın, investisiya mühitinin və sosial rifahın təmin edilməsində mühüm rol oynayır.
Referanslar
1. Ali Alkinani, H. H. A., Mahdi ALjanaby, A. N., & Rashed, A. M. (2025). The Alignment of Tax Accounting with Financial Accounting: An Analytical Study of the Impact of Tax Policies on Financial Reporting. South Asian Journal of Social Sciences & Humanities, 6(3).
2. Kaya, H. P., Zıvalı, B., & Şahin, S. (2026). Kırşehir’de Faaliyet Gösteren Esnafların Vergiye Uyumlarını Etkileyen Faktörleri Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. Journal of Accounting and Taxation Studies, (19).
3. Kutasi, G., & Marton, Á. (2024). The optimal tax structure from GDP-growth perspective. Revista Finanzas y Política Económica, 16(1), 121-143.
4. Peker, İ., & Kılıçer, E. (2017). Vergi planlaması ve işletmeleri vergi planlaması yapmaya yöneltebilecek uygulamalar.
5. Plaksiienko, V. Y., Melikhova, T. O., Yermolaieva, M. V., Chernenko, K. V., & Lipskyi, R. V. (2019). Formation of accounting and tax policy of the company. Academy of Accounting and Financial Studies Journal, 23, 1-6.
6. Rengganis, D., & Soetardjo, M. N. (2023, December). The Effect of Tax Planning and Current Tax Expense on Earnings Management Before and After Income Tax Rate Changes. In Proceedings of the International Conference on Entrepreneurship (IConEnt) (Vol. 3, pp. 26-41).
7. Saibu, O. M. (2015). Optimal tax rate and economic growth. Evidence from Nigeria and South Africa. Euro Economica, 34(01), 41-50.
8. Spengel, C., Heckemeyer, J. H., Nusser, H., Klar, O., & Streif, F. (2016). The impact of tax planning on forward-looking effective tax rates (No. 64). Taxation Papers.
9. Wang, Q. (2022). Income tax planning as a tool for achieving financial stability. Engineering Economics, 33(5), 496-506.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Horizon Çok Disiplinli Bilimsel Dergi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
