NAXÇIVAN MUXTAR RESPUBLİKASINDA AZAD İQTİSADİ ZONANIN YARADILMASININ LOGİSTİK İNKİŞAFA TƏSİRİ
Açar sözlər
yeni iqtisadi reallıqlar, milli iqtisadiyyat, gənc menecerlər, səmərəliləşdirici ideyalar, innovasiya, rəqəmsal iqtisadiyyat, insan kapitalıXülasə
Məqalədə Naxçıvan Muxtar Respublikasında Azad İqtisadi Zonanın yaradılmasının regional logistika sisteminin inkişafına təsir istiqamətləri, iqtisadi əsasları və perspektivləri araşdırılır. Tədqiqatın əsas məqsədi Azad İqtisadi Zona modelinin nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi, yükdaşıma proseslərinin səmərəliliyinin yüksəldilməsi, anbar və gömrük xidmətlərinin təkmilləşdirilməsi, tranzit potensialının reallaşdırılması və istehsal-təchizat zəncirlərinin formalaşdırılması baxımından rolunu müəyyənləşdirməkdir. Naxçıvanın coğrafi mövqeyi, qonşu dövlətlərlə iqtisadi əlaqələri, regional nəqliyyat marşrutlarına çıxış imkanları və yerli istehsal potensialı bu məsələnin aktuallığını şərtləndirən başlıca amillər kimi qiymətləndirilir. Məqalədə xüsusi iqtisadi zonaların fəaliyyətinə dair beynəlxalq nəzəri yanaşmalar, logistika və təchizat zəncirlərinin idarə olunması prinsipləri, investisiya təşviqləri və rəqəmsal gömrük mexanizmləri sistemli şəkildə təhlil edilir. Azərbaycan Respublikasının nəqliyyat dəhlizləri üzrə rəsmi statistik məlumatlarından istifadə edilməklə ölkənin tranzit və yükdaşıma potensialının ümumi mənzərəsi təqdim olunur. Bununla yanaşı, ümumölkə üzrə göstəricilərin Naxçıvan Muxtar Respublikasına birbaşa aid edilə bilmədiyi nəzərə alınır. Tədqiqatın nəticəsi olaraq müəyyən edilir ki, Azad İqtisadi Zonanın logistika inkişafına mümkün töhfəsi yalnız güzəştli iqtisadi rejimin tətbiqindən deyil, nəqliyyat infrastrukturunun, logistika xidmətlərinin, gömrük prosedurlarının, yerli istehsalın və institusional idarəetmənin əlaqələndirilmiş inkişafından asılıdır. Məqalədə Naxçıvanda logistika mərkəzlərinin təşkili, multimodal daşımaların inkişafı, yerli sahibkarların təchizat zəncirlərinə inteqrasiyası, rəqəmsal logistika sistemlərinin tətbiqi və nəticəyönümlü qiymətləndirmə mexanizmlərinin yaradılması istiqamətində təkliflər irəli sürülür.
Referanslar
1. Akinci, G., & Crittle, J. (2008). Special economic zone: Performance, lessons learned, and implications for zone development. World Bank. https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentredirects?url=%2Fcurated%2Fen%2F2008%2F04%2F9915888%2Fspecial-economic-zone-performance-lessons-learned-implication-zone-development
2. Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsi. (2025a, 19 fevral). 2024-cü ildə nəqliyyat dəhlizləri üzrə yük daşınması. https://www.stat.gov.az/news/index.php?id=6188&lang=az
3. Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsi. (n.d.). Nəqliyyat statistikası. https://www.stat.gov.az/source/transport/
4. Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin nəqliyyat portalı. (2025, 8 avqust). Zəngəzur dəhlizi. https://transit.gov.az/en/media-en/news/zangezur-corridor
5. Farole, T. (2011). Special economic zones in Africa: Comparing performance and learning from global experience. World Bank. https://openknowledge.worldbank.org/
6. OECD. (2023). Realising the potential of the Middle Corridor. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/realising-the-potential-of-the-middle-corridor_635ad854-en.html
7. UNCTAD. (2015). Enhancing the contribution of export processing zones to the Sustainable Development Goals: An analysis of 100 EPZs and a framework for sustainable economic zones. United Nations Conference on Trade and Development. https://unctad.org/publication/enhancing-contribution-export-processing-zones-sustainable-development-goals-analysis
8. UNCTAD. (2019). World investment report 2019: Special economic zones. United Nations. https://unctad.org/en/PublicationsLibrary/wir2019_en.pdf
9. UNCTAD. (n.d.). Transport infrastructure and services. United Nations Conference on Trade and Development. https://unctad.org/topic/transport-and-trade-logistics/infrastructure-and-services
10. World Bank. (n.d.). Special economic zones: Performance, lessons learned, and implications for zone development. World Bank Documents & Reports. https://documents.worldbank.org/
11. World Customs Organization. (n.d.). Revised Kyoto Convention: International Convention on the Simplification and Harmonization of Customs Procedures. https://www.wcoomd.org/
12. World Trade Organization. (2017). Trade Facilitation Agreement. https://www.wto.org/english/tratop_e/tradfa_e/tradfa_e.htm
Endirin
Yayımlanıb
Nömrə
Bölmə
Lisenziya
Müəllif hüququ (c) 2026 Horizon Multidisiplinar Elmi Jurnal
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisenziyalanıb.
