YENİ İQTİSADİ REALLIQLAR ƏSASINDA MİLLİ İQTİSADİYYAT ÜZRƏ PERSPEKTİVLƏR VƏ GƏNC MENECERLƏRİN MÜƏLLİFİ OLDUĞU SƏMƏRƏLİLƏŞDİRİCİ İDEYALAR
Anahtar Kelimeler:
yeni iqtisadi reallıqlar- milli iqtisadiyyat- gənc menecerlər- səmərəliləşdirici ideyalar- innovasiya- rəqəmsal iqtisadiyyat- insan kapitalıÖz
Müasir mərhələdə dünya iqtisadiyyatında baş verən struktur dəyişiklikləri, texnoloji transformasiya, rəqəmsallaşma, süni intellektin biznes proseslərinə inteqrasiyası, qlobal təchizat zəncirlərinin yenidən qurulması, enerji keçidi və geoiqtisadi rəqabətin güclənməsi milli iqtisadiyyatların inkişaf mexanizmlərinə yeni tələblər irəli sürür. Belə şəraitdə iqtisadi artımın yalnız təbii resurslardan və kapital qoyuluşlarından asılılığının azaldılması, məhsuldarlığın yüksəldilməsi, insan kapitalının inkişaf etdirilməsi və innovasiya əsaslı idarəetmə sistemlərinin formalaşdırılması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün yeni iqtisadi reallıqlar qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi, ixracın şaxələndirilməsi, rəqəmsal iqtisadiyyatın genişləndirilməsi, logistika və tranzit imkanlarının artırılması, yaşıl iqtisadiyyata keçidin sürətləndirilməsi və özəl sektorun iqtisadi fəallığının gücləndirilməsi istiqamətində yeni perspektivlər yaradır. Bu proseslərdə gənc menecerlərin rolu xüsusilə əhəmiyyətlidir. Çünki gənc menecerlər müasir texnologiyalara, rəqəmsal alətlərə, innovativ biznes modellərinə və çevik idarəetmə yanaşmalarına daha sürətlə uyğunlaşmaq imkanına malikdirlər. Məqalədə gənc menecerlərin səmərəliləşdirici ideyalarının müəssisə səviyyəsindən milli iqtisadiyyat səviyyəsinə qədər iqtisadi dəyərə çevrilməsinin əsas istiqamətləri araşdırılır. Eyni zamanda innovasiya, rəqəmsal transformasiya, resurslardan səmərəli istifadə, logistikanın optimallaşdırılması, insan kapitalının inkişafı, yaşıl idarəetmə, ixrac potensialının genişləndirilməsi və dövlət-özəl əməkdaşlığı kontekstində gənc menecerlərin təşəbbüslərinin əhəmiyyəti əsaslandırılır. Tədqiqat nəticəsində müəyyən edilir ki, gənc menecerlərin səmərəliləşdirici ideyalarının sistemli şəkildə dəstəklənməsi milli iqtisadiyyatın rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsinə, məhsuldarlığın artırılmasına və dayanıqlı iqtisadi inkişafın təmin olunmasına mühüm töhfə verə bilər.
Referanslar
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı. (2021). Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər. Bakı.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı. (2022). Azərbaycan Respublikasının 2022–2026-cı illərdə sosial-iqtisadi inkişaf Strategiyası. Bakı.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı. (2025). Azərbaycan Respublikasında rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafına dair 2026–2029-cu illər üçün Strategiya. Bakı.
Drucker, P. F. (1985). Innovation and entrepreneurship: Practice and principles. Harper & Row.
International Monetary Fund. (2026). The Republic of Azerbaijan: Staff report for the 2026 Article IV consultation. IMF Staff Country Reports, 2026(112). https://doi.org/10.5089/9798229048446.002
International Monetary Fund. (2026). IMF Executive Board concludes 2026 Article IV consultation with the Republic of Azerbaijan. International Monetary Fund.
Porter, M. E. (1985). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. Free Press.
Schumpeter, J. A. (1934). The theory of economic development. Harvard University Press.
Schwab, K. (2016). The fourth industrial revolution. World Economic Forum.
World Bank. (2019). World development report 2019: The changing nature of work. World Bank.
World Bank. (2020). Azerbaijan: Systematic country diagnostic update. World Bank.
OECD. (2019). OECD skills outlook 2019: Thriving in a changing world. OECD Publishing.
OECD. (2021). OECD digital economy outlook 2020. OECD Publishing.
Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Pearson.
Robbins, S. P., & Coulter, M. (2018). Management (14th ed.). Pearson.
Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120.
Teece, D. J. (2010). Business models, business strategy and innovation. Long Range Planning, 43(2–3), 172–194.
Porter, M. E., & Kramer, M. R. (2011). Creating shared value. Harvard Business Review, 89(1–2), 62–77.
Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. (2025). Azərbaycanın statistik göstəriciləri. Bakı.
Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi. (2025). Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişaf istiqamətləri və iqtisadi siyasətin əsas prioritetləri. Bakı.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Horizon Çok Disiplinli Bilimsel Dergi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
