Ali təhsildə müəllim-tələbə kommunikasiyası və inteqrasiya problemləri
Anahtar Kelimeler:
ali təhsil- müəllim-tələbə kommunikasiyası- sosial-pedaqoji inteqrasiya- subyekt-subyekt münasibətləri- kommunikativ baryerlər.Öz
Təqdim olunan məqalədə müasir ali təhsil müəssisələrində müəllim-tələbə kommunikasiyasının özünəməxsus struktur xüsusiyyətləri, bu prosesdə meydana çıxan psixoloji, institusional və sosio-mədəni baryerlər, habelə təhsilalanların akademik mühitə sosial-pedaqoji inteqrasiyası problemləri kompleks şəkildə araşdırılmışdır. Tədqiqat çərçivəsində bakalavriat və magistratura pillələrində təhsil alan tələbələr arasında (N=30) müqayisəli empirik analiz həyata keçirilmişdir. Eldə edilmiş sosioloji-pedaqoji nəticələr göstərir ki, bakalavriat səviyyəsində institusional normalara bağlılıq yüksək olsa da, tələbələrdə kommunikativ sərbəstlik aşağıdır və mühakimə olunma qorxusu hələ də aktivdir. Magistratura pilləsində isə kommunikasiya daha çox elmi tərəfdaşlıq və kooperativ əlaqələr müstəvisində reallaşır. Yekun olaraq, ali məktəb auditoriyalarında ənənəvi avtoritar-monoloji idarəetmədən subyekt-subyekt münasibətlərinə və dialoji diskursa keçidin zərurəti əsaslandırılmışdır. Məqalədə bakalavriat pilləsində adaptiv-dəstəkləyici modelin qurulması, konstruktiv əks-əlaqə (feedback) mexanizmlərinin humanistləşdirilməsi və interaktiv təlim metodlarının genişləndirilməsi istiqamətində ali təhsil müəssisələrinə praktiki tövsiyələr irəli sürülmüşdür.Referanslar
1. Həsənov, A.H. Müasir ali təhsilin pedaqoji problemləri. Bakı: Elm, 2021, 230 s.
2. Əliyev, R.İ. Ali məktəbdə şəxsiyyətyönümlü təhsilin formalaşması. Bakı: Maarif, 2023, 185 s.
3. Veysova, S.A. Pedaqoji prosesdə ünsiyyət mədəniyyəti. Gəncə: Müəllim nəşriyyatı, 2022, 140 s.
4. Məmmədov, F.B. Ali məktəb pedaqogikası və təhsil idarəçiliyi. Bakı: Təhsil, 2024, 312 s.
5. Kazımov, N.M. Tələbə gənclərin sosial-pedaqoji inteqrasiyası problemi. Bakı: Nurlan, 2023, 210 s.
6. Paşayev, A.M., Rüstəmov, F.A. Pedaqogika: Ali məktəblər üçün dərslik. Bakı: Elm və təhsil, 2019, 520 s.
7. Rogers, C.R. Freedom to Learn: A View of What Education Might Become. Columbus: Charles E. Merrill, 1969, 358 p.
8. Vygotsky, L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge: Harvard University Press, 1978, 159 p.
9. Baxşəliyev, M.A. Ali təhsil mühitində akademik kommunikasiya modelləri // Azərbaycan məktəbi, 2022, № 3, s. 55-64.
10. Rzayeva, L.M. Müəllim-tələbə münasibətlərinin humanistləşdirilməsi yolları. Bakı: ADPU nəşriyyatı, 2021, 198 s.
11. Hattie, J., Timperley, H. The Power of Feedback // Review of Educational Research, 2007, Vol. 77, No. 1, p. 81-112.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Horizon Çok Disiplinli Bilimsel Dergi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
